Onstilbare honger naar winst en stroom


Wie goud wil hebben kan twee dingen doen. Je kunt het kopen, op de goudmarkt of bij een juwelier. Of je pakt je gereedschap en reist af naar een goudmijn om daar zelf te delven, of op z’n Engels: ’minen’.

Zo werkt het ook bij bitcoin en andere cryptocoins (versleutelde valuta). Wie dergelijke coins wil hebben kan twee dingen doen. Je kunt het kopen, op een digitale marktplaats. Je maakt dan euro’s of dollars over naar een bedrijf dat in ruil daarvoor bijvoorbeeld bitcoins vrijgeeft. Of je schaft een geavanceerde computer aan die ingewikkelde rekensommen kan oplossen. Als zo’n computer als eerste een som oplost komen bitcoins vrij. Die zijn voor jou. Dat proces heet ’minen’, of op z’n Nederlands: delven.

Decentraal geldsysteem

Ter herinnering: cryptovaluta als de bitcoin zijn decentrale geldsystemen, waar geen bank of centrale autoriteit aan te pas komt. Alle transacties staan genoteerd in blokken, die aan elkaar geketend worden in computercode: de blockchain. Van dit ’kasboek’ heeft iedere gebruiker een kopie. Zolang alle kopieën identiek zijn klopt de boekhouding. Foutjes in de code (diefstal, twee keer uitgeven van dezelfde munt) worden door het systeem geblokkeerd. Dat maakt de bank overbodig. Het controleren en verifiëren van het kasboek is een rekenopdracht voor ’miners’.

Een Chinese technologiehandelaar prijst zijn computerapparatuur aan: ’geschikt voor minen’.
© EPA

Een Chinese technologiehandelaar prijst zijn computerapparatuur aan: ’geschikt voor minen’.

Bevangen door goudkoorts emigreerden hebberige delvers in de zeventiende tot negentiende eeuw naar vermoedelijke goudmijnen, in de hoop op het edele metaal te stuiten. Goud is niet alleen veel waard omdat het glimt, maar ook vanwege schaarste: ooit is al het goud gedolven.

Ook daarin lijkt de bitcoin op goud, want er is een beperkte hoeveelheid bitcoin. Een deel daarvan is opgediept uit de digitale krochten en wordt druk verhandeld. Een ander deel moet nog ontsleuteld, ’gemined’, worden. De sterk fluctuerende cryptokoersen hebben ook zo’n koortsachtige, aanzuigende werking. Meer mensen minen.

„Ongeveer elke tien minuten lost iemand de rekensom als eerste op en worden er 12.5 bitcoin uitgekeerd aan deze gelukkige vinder. Het kan dus erg lucratief zijn om bitcoins te minen en velen over de hele wereld doen dat dus. Echter: hoe meer partijen er meedoen hoe moeilijker de som wordt gemaakt zodat deze niet te snel wordt opgelost”, legt Roland de Goeij uit op Bitcoinspot.nl.

Hoe meer computerkracht, hoe meer kans op de felbegeerde cryptomuntjes dus. Slimme zakenlieden richten daarom hele fabriekshallen in met zware apparatuur om te cryptocoins te delven: geen goudmijnen, maar bitcoinmijnen.

Misschien heb je weleens een computerspel gespeeld, of een lange film gekeken op een verouderde laptop met een aftands besturingssysteem of grafische kaart. Na verloop van tijd begint ’ie te blazen en te sputteren om af te koelen. Vermenigvuldig dat met enkele duizenden, en je kunt je een voorstelling maken van het lawaai en de hitte in bitcoinmijnen in voornamelijk China. Stel jezelf rijen vol computers en snoeren voor, die allemaal staan te loeien van de rekensommen. Tel daar de ventilatoren en airco-apparatuur bij op en je kunt je de torenhoge electriciteitsrekening indenken, hoewel stroom in China relatief goedkoop is. Driekwart van de computerkracht voor het delven van bitcoins zit in China.

Groen

Naast het torenhoge stroomverbruik heeft de bitcoin ook een levensgrote ecologische voetafdruk. Want ’groen’ is het delven van bitcoins bepaald niet, stellen steeds meer crypto-volgers. Immers, degene die als eerste de rekensom oplost krijgt de poet, maar alle anderen die dezelfde rekensom ook probeerden op te lossen verspilden energie. Deze week kwam zakenbank Morgan Stanley met een rapport waarin de stroombehoefte van de bitcoin zelfs vergeleken wordt met die van heel Nederland. De bank schat het verbruik in 2018 op 120 tot 140 terawattuur (TWh). Ons stroomverbruik was de afgelopen jaren volgens het CBS bijna 120TWh.

Er wacht ons dus nog een fikse stijging. Terwijl de afgelopen drie maanden het wereldwijde geschatte elektriciteitsverbruik van de bitcoin al verdubbelde van zo’n 20 TWh naar ongeveer 40 TWh, becijfert de Bitcoin Energy Consumption Index van Digicomist.net.

ING-econoom Teunis Brosens vergeleek het verifiëren van slechts één bitcointransactie met het draaien van 200 wasmachines, of het maandverbruik van één huishouden. De Australische econoom John Quiggin waarschuwde recent (opnieuw)l voor de ’rampzalige gevolgen’ van de bitcoin voor het klimaat. Het delven van bitcoins verbruikt jaarlijks meer elektriciteit dan 159 landen, waaronder Ierland en zo’n beetje heel Afrika.

Critici plaatsen vraagtekens bij het energieverbruik van het delven van bitcoins.
© Illustratie: Eduard Lemmers HMC

Critici plaatsen vraagtekens bij het energieverbruik van het delven van bitcoins.

Delven mag dan wat kosten, de bitcoinkoers staat nog altijd gunstig genoeg om het lucratief te maken voor Chinese delvers, concludeerden analysten van het financiële persbureau Bloomberg deze week. Zelfs na een halvering van de waarde van de cryptomunt blijft het winstgevend. Het punt waarop miners quitte spelen is volgens analisten 6925 dollar. Daar zit de munt op dit moment ruim boven. De kenners gaan in de berekening uit van de duurste gereguleerde stroomtarieven in het land van 0,13 dollar per kilowattuur.

Beleidsmakers in China willen het stroomverbruik door miners beteugelen, omdat het de energiebehoefte in het land zou verstoren. Wanneer en wat er precies gaat gebeuren is onduidelijk, maar het voornemen past in een trend. China maakt het bitcoin-adepten de laatste maanden steeds moeilijker.

Het eco-argument is een handige stok om mee te slaan, voor bitcoin-criticasters. Hoewel kritiek op het stroomverbruik terecht is, komt deze vaak van banken of financiële instellingen, nét die instituties die de blockchaintechnologie van de bitcoin probeert te vervangen. „Het Bitcoin netwerk is niet zomaar een netwerk. Het is een mondiaal, decentraal vrijwillig en transparant betalingsnetwerk netwerk met meer dan 116 miljard euro aan waarde. Iets wat we in de geschiedenis van de mensheid nog niet gezien hebben. Misschien is dat de verbruikte energie wel waard?”, vraagt Roland de Goeij van Bitcoinspot.nl zich af.

Proof of Work en Proof of Stake

In de bitcoinwereld worden transacties geverifieerd volgens een zogenoemd Proof of Work-protocol (PoW). Alle houders van het kasboek (de blockchain) moeten de transactie verwerken in hun eigen kopie, iets dat veel rekenkracht en dus energie vergt.

Enkele alternatieven voor de bitcoin maken gebruik van een Proof of Stake-protocol. Dat heeft hetzelfde doel als PoW, met het verschil dat niet alle computers moeten rekenen (minder energie!), maar alleen de rijkste. Dat maakt de systematiek minder decentraal, maar creëert juist weer een rol voor banken of bank-achtigen. Niet geheel ontoevallig geven dat soort instellingen de voorkeur aan een dergelijk protocol



Bron: https://www.gooieneemlander.nl/nieuws/bitcoin-onstilbare-honger-naar-winst-en-stroom

Register New Account
Wachtwoord opnieuw instellen