Één bitcoin losgeld was ‘betaalbaar’


Ze hadden bijna dertienhonderd computers versleuteld toen in september 2015 agenten met een stormram voor de deur stonden. De broers Melvin (25) en Dennis (21) bouwden vanuit hun ouderlijk huis vlakbij Amersfoort wereldwijd beruchte ransomware – virussoftware die computers gijzelt. Donderdag diende hun zaak, een uitzonderlijke: daders komen meestal uit Oost-Europa en worden bovendien zelden gearresteerd. Hun dossier „past niet in een verhuisdoos”, aldus de voorzitter van de meervoudige kamer. Het Openbaar Ministerie eiste een gevangenisstraf van een jaar, waarvan negen maanden voorwaardelijk en een werkstraf van 240 uur.

Fitnessen en computers, dat hield de broers bezig. Dennis, de jongste, draagt een overhemd boven zijn spijkerbroek en een bril met dik montuur. Zijn broer een T-shirt met korte mouwen, zijn haar opgeschoren. Op de rij achter de twintigers zitten hun ouders met bedrukte gezichten.

Het ging vooral om de uitdaging, zeggen de broers. „Je komt steeds iets verder”, zegt Dennis, die op het vwo „weinig kon” met zijn technische kennis. Het lukte de broers eerst een programma te schrijven dat ongemerkt bitcoins stal. Toen ransomware in zwang raakte, schreven ze hun eigen versie: CoinVault. Ze sleutelden aan hun creatie tot het twaalf verschillende antivirusprogramma’s trotseerde. Het was de eerste variant met een directe betaaloptie. Bovendien innoveerden ze met een helpdesk die slachtoffers door het betaalproces loodste. Ze plakten hun software als Trojaans paard vast aan illegaal te downloaden versies van Photoshop.

Met CoinVault versleutelden ze alle bestanden op de getroffen computers. Het losgeld was één bitcoin – destijds ruim tweehonderd euro. „Om het betaalbaar te houden”, zegt Dennis. Op het scherm liep een timer af: betaalden slachtoffers niet binnen 24 uur, dan verdubbelde het bedrag. 93 mensen betaalden in totaal zo’n twintigduizend euro.

De rechters hebben moeite met de materie. Eén vergelijkt ransomware met een geheime tunnel die naar een middeleeuws kasteel (de computer) is gegraven. „Dus je kon door de poort om extra dingen naar binnen te sjouwen?” De politie deed „een onderzoek waar ik niet zoveel van begrijp”, zegt zijn collega.

Werkstuk

Het ging bij de bijna 1.300 slachtoffers soms om privébestanden, soms om zakelijke. Een meisje verloor haar werkstuk. Een boekhoudkantoor kon z’n bestanden niet meer openen. Eén man wil simpelweg z’n bitcoin terug. „Toen ze werden opgepakt, was die 1.200 euro waard en nu staat de koers op ongeveer 7000 euro. Van mij mag deze zaak nog wel even duren”, zegt hij vanaf de publieke tribune. Een ander steekt zijn hand op: „Ik heb geen schadevergoeding ingediend, maar ik ben alle foto’s van mijn gezin kwijt. Dat is niet in geld uit te drukken.”

Achter hun computerscherm hadden ze weinig oog voor de gevolgen, zeggen de mannen. „Het enige dat je ziet zijn IP-adressen”, zegt Dennis over zijn slachtoffers. De rechtbank trekt het verhaal in twijfel. Bij de opgetuigde ‘helpdesk’ werden smeekbeden kil beantwoord. Mensen vroegen er bijvoorbeeld of ze alsjeblieft de bestanden van hun overleden ouders terugmochten. „Je hebt altijd keihard gezegd: je moet betalen”, zegt een rechter. Het is niet zoals bij een overval, zegt Dennis, „dan kijk je mensen recht in de ogen”.

Agenten spoorden een IP-adres op dat leidde naar de broers en het bedrijf Kaspersky vond hun achternaam in de code van de malware. In de tijd dat het net zich sloot, verloren de broers juist hun aandacht voor de handel. Dennis „had weer een andere uitdaging”, zegt hij, een dubbele bachelor aan de TU Eindhoven. Melvin was bijna klaar met zijn hbo. „We hadden er gewoon geen tijd meer voor.”

Na de arrestatie was de moeder van de broers des duivels. Ze drong aan op een bekentenis, die na een paar dagen kwam. „Pas toen bleek dat familieleden werden afgetapt en daar bewijs uit naar voren kwam, bekenden jullie”, verwijt de officier van justitie de broers.

Maar ze is ook mild. Net als de advocaten wijst ze erop dat de broers drie jaar in onzekerheid hebben gezeten. Bovendien gaat het goed met de broers: Melvin heeft een nieuwe baan gevonden nadat zijn arrestatie hem de vorige kostte, Dennis heeft zijn studies bijna afgerond. Wat hij wil worden? „Iets met computers.”



Bron: http://www.bing.com/news/apiclick.aspx?ref=FexRss&aid=&tid=284142447CBE488DA05E1FA0E48590D7&url=https%3A%2F%2Fwww.nrc.nl%2Fnieuws%2F2018%2F07%2F12%2Feen-bitcoin-losgeld-was-betaalbaar-a1609872&c=9226745992504902326&mkt=nl-nl

Register New Account
Wachtwoord opnieuw instellen